ÇOCUĞUN MANEVİ EĞİTİMİ NASIL OLMALIDIR?

Çocuğa manevi değerlerin ve dini bilgilerin nasıl, ne zaman ve kim tarafından verileceği oldukça önemlidir.

Gelecek nesillerin dinini bilen, ahlâkı değerlere sahip bireyler olarak yetişmesi, tüm anne babaların en kadim duasıdır.

Rabbini tanıyan, onunla iletişimi iyi olan, etrafındaki olaylara iman okuması ile bakabilen bir çocuk yetiştirebilmek, onun ahireti kadar bu dünyada da mutlu bir insan olmasına vesiledir.

Çocuğun manevi eğitimi anne karnında başlar. Bu sürece evlilik kararı önemli bir şekilde etki eder.

Seçilen eşin dünya algısı ve manevi değerlere bağlılık derecesi, yetiştireceği çocuklara da doğrudan tesir edecektir.

PEKİ, ÇOCUKLARA MANEVİ EĞİTİM VE DİNİ DEĞERLER NASIL VERİLMELİDİR?

Psikolojide, kişilik oluşumunda ilk 6 yılın önemi çok büyüktür. Bu yıllarda kazanılan tutum ve davranışlar, şahit olunan olaylar ve duyguların izleri ileriki yıllara oranla daha kalıcı olmaktadır. Bu yaşlarda çocuk, çevresinde olup bitenleri izler ve kaydeder.

Bu sebeple özellikle okul öncesinde çocuğun ev ortamında yaşadıkları, çocuk için ilk temel kayıtları oluşturur.

Çocuğun zihninde dini konularda olumlu izler ve duygular bırakmak, belki de dini eğitimin en önemli temel noktalarından biridir. İbadetlere yönelik zihninde olumlu izler oluşan bir çocuk, büyüdükçe dini bilgilerle bu duygularını geliştirme gayretine girecektir.

ÖNCELİKLE ÇOCUKLARIMIZ İÇİN DOĞRU ÖRNEKLER OLMALIYIZ

İnsan ancak kendi yaşadığını aktarabilir ve gerçekten yaşayan birinden daha kolay öğrenir. Özellikle küçük yaştaki çocuklar, nasihatle ve sözel bilgiyle öğrenmezler. Gördüklerini takip ederler, kopya ederler.

Anne babanın evde namaz kılması, dua etmesi, Kur’an okumasını gören bir çocuğun zihninde olumlu izler kalacaktır. O da anne babasını taklit edecek, namaz kılarken yanına sokulacak, benzeri hareketleri yapmaya çalışacaktır.

BU SÜREÇTE SABIRLI VE GÜLER YÜZLÜ OLMAK BİZE VE YAPTIĞIMIZ İBADETE DAİR DUYGULARINI PEKİŞTİRECEKTİR 

Kızmak, namaz kılan kişinin yanından çocuğu uzaklaştırmak, önünden geçti diye azarlamak, ne yazık ki namaza karşı çocukta olumsuz duygular oluşturabilir.

Anne babanın ibadetlerini yaparken güler yüzlü ve mutlu olmaları, oruçla ilgili memnuniyetlerini hissettirmeleri çocuk için güzel örnekler oluşturur.

Oruç tutarken sürekli açlık ve susuzluktan şikayetçi olmak, çocuğa orucun sıkıntılı ve eziyetli bir ibadet olduğu duygusunu verir. Çocuk, Rabbinin neden böyle bir ibadeti emrettiğini anlamakta zorlanır. Olumsuz duygular biriktirebilir.

HEDEF DİNİ BİLGİLERİ YÜKLEMEK OLMAMALIDIR

Küçük yaşlarda sadece bilgi yüklemesi yapmak, bu konuda zorlama ve tehditlerde bulunmak çocuğun özellikle ileride ibadetlerine karşı isteksiz olmasına yol açabilir.

Çocuğun en temel öğrenim aracı oyundur. Özellikle okul öncesi yaştaki çocuklara oyunla öğretme kalıcı bir yoldur.

Saatlerce anlatılsa bile tesiri yoktur. Çünkü üç cümleden sonra çocuk alıcılarını kapatır ve sağlıklı bir şekilde dinlemez. Zamanla bağışıklık kazanır. Anne baba söylenir ve çocuk için bu söylenmeler bir alışkanlık halini alabilir.

Bu konuda örneğimiz, Peygamberimiz (sav) olmalıdır. Peygamber Efendimiz çocukları oynamaya teşvik etmesinin yanı sıra kendisi de bizzat çocuklarla oynamıştır. Torunlarını omuzlarına ve sırtına bindirerek oyunun çocuk için anlamını davranışlarıyla göstermiştir.

ÇOCUKLARDA ON İKİ YAŞINA KADAR SOMUT DÜŞÜNCE HÂKİMDİR

Soyut kavramları anlama, ancak ergenliğin başlarında mümkün olmaktadır. Bu sebeple ergenliğe kadar çocuğun zihninde ibadetlere ve manevi değerlere dair olumlu duygular bırakmak, ibadetleri birlikte yapmaya teşvik etmek, pratikler yapmak, onlara doğru örnekler olmaya çalışmak temel hedef olmalıdır.

Manevi değerlerin çocuğa öğretilmesinde anne baba birlikte hareket etmelidir.

Özellikle babanın çocuğun manevi eğitiminde etkisi ve sorumluluğu büyüktür. Baba çocuğun hayatında ilk otoritedir. Babanın yaklaşımı, desteği, sevgisi ve teşviki çocuğun ilk otoriteyle sağlıklı bir ilişki kurmasını sağlar.

Sonrasında Rabbi ile yani gerçek Otorite ile ilişkisinde O’nun emirlerine uyma konusunda zorlanmaz, ibadetleri konusunda daha istekli davranır.