logo

KENDİNİ FEDA ŞEMASI


EMİNE SENA ALTUN
psk.senaaltun@gmail.com

Merhabalar,

Bugünlerde hayatımda gözden geçirdiğim bir konuyu paylaşmak istiyorum. Hem kendi hayatımda ve ilişkilerimde hem de hayatına şahit olduğum insanların “aşırı fedakârlıklarını” gözlemlemekteyim. Ve bu konuyla ilgili üst üste yaşanan durumların olduğunu fark ettim. Başkası için yapılan bu fedakârlıkların kişilerin kendi hayatlarından, zamanlarından ve haklarından ödün verilerek yapıldığını gördüm.

Peki, böylesi aşırı fedakârlıkların sebepleri nelerdir? Bazen zarar verici olsa da vermekten neden vazgeçemiyoruz?

Katıldığım bir eğitimde, ilişkiler tıpkı nefes alıp verişlerimize benzetilmişti. Yani nefesi nasıl içimize çekip tekrar bırakıyorsak ilişkilerimize olan ihtiyacımızda nefes gibi birleşmek ve ayrılmak üzerineydi. Tıpkı nefes almak gibi bir başkasına ihtiyaç duyarız fakat nefes vermek gibi de ayrılmaya…

Geştalt bakış açısına göre; bireyler, temasa yani bir başkasına ihtiyaç duyarlar. Temas, bir şeylerle bütünleşme yani bir olmadır. Ve bir şeylerden ayrışmaktır. Bireylerin tabi ki başkalarına ihtiyaçları vardır ama zamanı gelince ayrışmaya, sınırlara, hayır diyebilmelere de ihtiyacı vardır…Ne zaman ki birey, başkasıyla kurduğu ilişkide bütünleşmeyi ve ayrışmayı nefes örneğindeki gibi yapabilirse o zaman psikolojik sağlamlılığın varlığından söz edebiliriz.

Bütün bunlar düşünüldüğünde, bir kişinin başkası için kendini paralaması nedendir peki? Görülmek ve değer hissetmek için yapılan onca fedakârlığın sebepleri nelerdir?

Bu soruların cevapları herkesin biricik hayatında saklıdır. Çünkü her yaşanan çocukluk biricik ve özeldir. Psikolojide biz buna “kendini feda şeması” diyoruz. Çocukluktan yetişkinliğe kadar yaşanan her şey insan beyninde şemalar halinde varlığını sürdürür. Eğer bu şemanın edinildiği bilgiler fedakârlık konusuysa durum bir örüntü halinde yaşanmaya devam edebilir. Örneğin; çok fedakâr bir anneyle büyümüşsünüz. Çocuklarına, eşine ve hatta etrafındaki herkese karşı kendinden ödün vererek davrandığını görmüş ve bu davranışı öğrenmiş olabilirsiniz. Başka bir örnek verilecek olunursa, siz çocukken anneniz ve babanız çalışıyor ve onların sizinle vakit geçirme fırsatlarının olmadığını düşünelim. Bu durumda sevgiye ve şefkate ihtiyaç duyulan zamanlarda çocuğun ona ayırılacak olan vakitlerden fedakârlık gösterdiği görülür.

Bunlar sadece birkaç örnek…

Aşırılıklar ile başkasıyla vakit geçirmenin bedelini kendinden vazgeçmek olarak ödemek öğrenilmiş davranışlardır. Bu noktada kendinizi güçlendirmek için şemalarla ilgili Jeffrey E. Young ve Janet S. Klosko ‘ nın yazdığı “Hayatı Yeniden Keşfedin” kitabını okumanızı öneririm. Ve aynı zamanda profesyonel bir destek de alabilirisiniz.

Sevgiyle…

Share
#

SENDE YORUM YAZ

#

KENDİNİ FEDA ŞEMASI” için 1 yorum

  1. Nurdan Atay : diyor ki:

    Çok güzel bir yazı, gerçekten çok faydalı oldu. Yazılarınızı takip ediyor ve beğenerek okuyorum. Başarılarınızın ve yazılarınızın devamını dilerim. Teşekkürler Sena Hanım.

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER KÖŞE YAZILARI

  • BATMAN VALİLİĞİ ANIZ YANGINLARI İLE MÜCADELE TOPLANTISI YAPMALI…

    26 Haziran 2022 Yazar Makaleleri

    Sağlıklı bir gelecek ve geleceğimizin teminatı olan çocuklarımıza temiz ve sağlıklı bir çevre bırakmanın yolu; doğal hayatı korumakla mümkündür. Muğla’nın Marmaris ilçesinde başlayan yangın ciğerlerimizi yakarcasına hepimizi hem derinden üzüyor hem de orada yaşayanların nefes almasını zorlaştırarak ciddi solunum problemlerine yol açıyor. Sadece bizim değil aynı zamanda bizim gibi nefes alması gereken tabiat ananın da oluşan tahribat sebebiyle nefes alması zorlaşıyor ve doğa bundan olumsuz bir şekilde etkileniyor. Bu bölgede yaşayan ins...
  • PETROLSPORDA YENİ DÖNEME AZ KALDI

    25 Haziran 2022 Yazar Makaleleri

    Hatırlanacağı üzere geçtiğimiz hafta içerisinde PetrolsporunTPAO’ya devredilmesi konusunu ilk olarak Batman spor kamuoyuna ben duyurmuştum… Tabi haberin yayılmasından sonra da özellikle taraftarlarımız ve Petrolspor sevdalılarının büyük bir kısmı, Petrolsporuntekrar TPAO bünyesine alınması yönünde görüş bildirdiler. Bende aynı fikirdeyim… Çünkü hepimiz şunu çok iyi gördük ve anladık ki, TPAO’dan özel sektöre devredildikten sonra tüm iyi niyet çalışmalarına rağmen özel sektör böylesine mali külfeti yüksek bir alanda dayanması pekte mümkün olm...
  • ÖZEL ÇOCUKLARIN İLK ADRESİ – BATMAN RAM…

    21 Haziran 2022 Yazar Makaleleri

    Rehberlik Araştırma Merkezi yani RAM, Millî Eğitim Bakanlığı bünyesinde özel olarak çalışan ve özel eğitim ile beraber psikolojik danışmanlık konularında ailelere ücretsiz olarak destek veren bir kurumdur. Kurumda özel eğitim öğretmenleri ile beraber psikolojik danışmanların çalıştığı Batman Rehberlik Araştırma Merkezinin ortaya koyduğu çalışmalar, gerçekten büyük bir takdiri hak ediyor. Okul öncesinden üniversiteye kadar her derecede okul ve çevrede, zihinsel, duygusal ve sosyal problemi olanlarla ilgilenen, okullarda başarısız olan çocu...
  • SAĞLIK CAMİASINDA YENİ DÖNEM…

    16 Haziran 2022 Yazar Makaleleri

    Batman İl Sağlık Müdürlüğü görevini yapan Hakan Pamukçu’nun Diyarbakır İl Sağlık Müdürü olarak atanmasının ardından onun yerine gelen isim Uzman Doktor Semih Canpolat olmuştu. Bürokraside bu tür atamalar normaldir… Ancak atanmandan önceki görevinizde yapmış olduğunuz çalışmalar takdir ediliyorsa, insanlar ise hayır dua ile yad ediyorsa, vicdanınız rahat bir şekilde görevinizi emanet edebiliyorsanız, bu başarılı olduğunuz anlamına gelir. Sağlık alanı gerçekten her anlamda zor ve sıkıntılı bir sektördür. Böylesi zor ve sıkıntılı bir...