gap başlık

logo

KENDİNİ FEDA ŞEMASI


EMİNE SENA ALTUN
psk.senaaltun@gmail.com

Merhabalar,

Bugünlerde hayatımda gözden geçirdiğim bir konuyu paylaşmak istiyorum. Hem kendi hayatımda ve ilişkilerimde hem de hayatına şahit olduğum insanların “aşırı fedakârlıklarını” gözlemlemekteyim. Ve bu konuyla ilgili üst üste yaşanan durumların olduğunu fark ettim. Başkası için yapılan bu fedakârlıkların kişilerin kendi hayatlarından, zamanlarından ve haklarından ödün verilerek yapıldığını gördüm.

Peki, böylesi aşırı fedakârlıkların sebepleri nelerdir? Bazen zarar verici olsa da vermekten neden vazgeçemiyoruz?

Katıldığım bir eğitimde, ilişkiler tıpkı nefes alıp verişlerimize benzetilmişti. Yani nefesi nasıl içimize çekip tekrar bırakıyorsak ilişkilerimize olan ihtiyacımızda nefes gibi birleşmek ve ayrılmak üzerineydi. Tıpkı nefes almak gibi bir başkasına ihtiyaç duyarız fakat nefes vermek gibi de ayrılmaya…

Geştalt bakış açısına göre; bireyler, temasa yani bir başkasına ihtiyaç duyarlar. Temas, bir şeylerle bütünleşme yani bir olmadır. Ve bir şeylerden ayrışmaktır. Bireylerin tabi ki başkalarına ihtiyaçları vardır ama zamanı gelince ayrışmaya, sınırlara, hayır diyebilmelere de ihtiyacı vardır…Ne zaman ki birey, başkasıyla kurduğu ilişkide bütünleşmeyi ve ayrışmayı nefes örneğindeki gibi yapabilirse o zaman psikolojik sağlamlılığın varlığından söz edebiliriz.

Bütün bunlar düşünüldüğünde, bir kişinin başkası için kendini paralaması nedendir peki? Görülmek ve değer hissetmek için yapılan onca fedakârlığın sebepleri nelerdir?

Bu soruların cevapları herkesin biricik hayatında saklıdır. Çünkü her yaşanan çocukluk biricik ve özeldir. Psikolojide biz buna “kendini feda şeması” diyoruz. Çocukluktan yetişkinliğe kadar yaşanan her şey insan beyninde şemalar halinde varlığını sürdürür. Eğer bu şemanın edinildiği bilgiler fedakârlık konusuysa durum bir örüntü halinde yaşanmaya devam edebilir. Örneğin; çok fedakâr bir anneyle büyümüşsünüz. Çocuklarına, eşine ve hatta etrafındaki herkese karşı kendinden ödün vererek davrandığını görmüş ve bu davranışı öğrenmiş olabilirsiniz. Başka bir örnek verilecek olunursa, siz çocukken anneniz ve babanız çalışıyor ve onların sizinle vakit geçirme fırsatlarının olmadığını düşünelim. Bu durumda sevgiye ve şefkate ihtiyaç duyulan zamanlarda çocuğun ona ayırılacak olan vakitlerden fedakârlık gösterdiği görülür.

Bunlar sadece birkaç örnek…

Aşırılıklar ile başkasıyla vakit geçirmenin bedelini kendinden vazgeçmek olarak ödemek öğrenilmiş davranışlardır. Bu noktada kendinizi güçlendirmek için şemalarla ilgili Jeffrey E. Young ve Janet S. Klosko ‘ nın yazdığı “Hayatı Yeniden Keşfedin” kitabını okumanızı öneririm. Ve aynı zamanda profesyonel bir destek de alabilirisiniz.

Sevgiyle…

Share
1432 Kez Görüntülendi.
#

SENDE YORUM YAZ

#

KENDİNİ FEDA ŞEMASI” için 1 yorum

  1. Nurdan Atay : diyor ki:

    Çok güzel bir yazı, gerçekten çok faydalı oldu. Yazılarınızı takip ediyor ve beğenerek okuyorum. Başarılarınızın ve yazılarınızın devamını dilerim. Teşekkürler Sena Hanım.

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER KÖŞE YAZILARI

  • PAHALILIĞA GÖZ YUMAN VİCDANSIZ BÜROKRAT VE SİYASİLER…

    19 Eylül 2021 Yazar Makaleleri

    Son bir yıl içerisinde hayat pahalılığını dile getirmek için vatandaş bas bas bağırıyor, isyan ediyor, tepki gösteriyor… Biz eli kalem tutan bazı cesur gazeteciler, bu şikâyetleri gündeme taşıdık, ilgili ve yetkililerin dikkatini çekmeye çalıştık ama nafile… Ne bizi, nede vatandaşın bu haklı isyanını ne duyan oldu, nede ilgilenen… Taki Ak Parti genel başkanı ve Cumhurbaşkanı Sayın Recep Tayyip Erdoğan’ın geçen gün yaptığı açıklamada hayat pahalılığıyla ve piyasalarda ciddi fahiş fiyat artışı yapan firmalarla mücadele edeceklerini açıkl...
  • SİZ KİMSİNİZ? 

    12 Eylül 2021 Yazar Makaleleri

    Çan ve Karga hikayesini bilirsiniz! Karganın biri her gün Kilise çanının üzerine pislermiş. Kargaya engel olamayan ve her gün Çanı temizlemek zorunda kalan Kilisenin Papazı, danışma sonucu bulunan çareyi uygulamaya koymuş. Tuzladığı deve etini Çanın yakınına bırakır ve hemen yanına da bir tas şarap koyar. Gece karanlığında Çanın üstüne pisleyen Karga, kokusunu aldığı deve etini de yer. Yediği tuzlu etin etkisiyle susayan karga, hemen yanındaki şarabı içer. İçtiği şarapla sarhoş olan karga oracıkta uyuyakalır. Sabah kargayı yakalayan Papaz şö...
  • TEŞEKKÜRLER SAYIN BAKANIM, ÇOK SAĞOLUN PAŞAM…

    11 Eylül 2021 Yazar Makaleleri

    Kardeşimin hastalığı dolaysıyla yaklaşık 20 gün Kocaeli’ndeydim. Kalp kapakçığı ve aort damarı değişen Çetin hoca, şuan çok şükür iyi durumda. Kendisini taburcu edip evine teslim ettikten sonra bende diğer kardeşim Ömer ile birlikte Batmana döndük. Ne kadar da özlemişim evimi, şehrimi, dostlarımı, akrabalarımı, komşularımı… Hastalık süresi boyunca bu zor sürecimizde yanımızda yer alan, iyi dilek ve dualarını esirgemeyen tüm dost, akraba ve sosyal medya takipçilerime bir kez daha kalbi şükranlarımı sunuyorum. Allah, hepinizden razı osun...
  • BATMAN’DA OKULLAR HAZIR, PEKİ YA EĞİTİM?

    05 Eylül 2021 Tüm Manşetler, Yazar Makaleleri

    COVİD19 salgınıyla birlikte kapanan okullar, 6 Eylül’de yüz yüze ve haftanın beş günü olarak yeniden öğrencilerine merhaba diyor. Yayımlanan genelge gereği okullarda, maske, temizlik ve mesafe kurallarına titizlikle uyulacak, yakın temas olmaması için her türlü tedbir uygulanacak. Aşı olmayan öğretmenlerin ve okul çalışanlarının haftada iki kez PCR testine tabi tutulacak olması, okulların açık tutulması için takdir görecek bir karardır. Geçtiğimiz günlerde Vali Hulusi Şahin, sektör buluşmaları kapsamında okul servisleriyle bir araya ge...