|
BATMAN’IN TARİHÇESİ
Batman'ın tarihi hakkında en eski bilgiler
halk hikayeleri, mitler ve Heredot tarihinde verilmektedir.
Ortak verilere göre MED kralı Abtyagestin'in torunu Kyros
karsıtı Erpagazso M.Ö. 550 yilinda yenilince MED
asilzadeleri arasındaki utancından dolayı MED'lerin yasadıgı
Media bölgesinin kuzey batı ucundaki topraklarına çekilmek
zorunda kalmıs. Başka bir görüşe göre de Kyros pres
egemenliği altında kalmamak için bu bölgeye yerleşmiştir.
Karaçalı, sazlık ve bataklıktan oluşan bu bölgenin ortasında
yapay bir adacık oluşturup, adına han obası anlamında olan "ELEKHAN"
denilmiştir. ( M.Ö. 546 ) ELEKHAN 194 yıl bağımsız ve mutlu
bir dönem geçirerek 352 yılında Büyük İskender'in istilasına
uğramıştır. Daha sonra Lesepkoslar, Partlar, Romalılar,
Sasani ve Bizans’ın hakimiyetine girmiştir. Artuklular,
Moğollar, Ilhanlılar, Celaliler, Karakoyunlu (Pezrese)
Akkoyunlular ve 1500 yılında Savefilerin eline geçmistir.
1515 yılında, 4. Murat'ın Bağdat seferi
sırasında kendisine büyük yararlıklar gösteren Turhan oğlu
Mahmut Pasa'ya ELEKHANI içine alan Batman suyu ile Botan
suyu arasında kalan bölgenin tamamını vermiştir. Bu
gelişmeden sonra ELEKHAN telaffuz değişikliğine uğrayarak
halk dilinde ELAH zamanla "ILUH" ismini almıştır. İluh köy
birimi olarak kayıtlara geçmiş ve Siirt vilayeti, Elmedin
kazasına bağlı olarak benliğini sürdürmüştür.
Elmedine yerleşim birimi 1926-27 yılı
ilkbaharında bugünkü Batman Çayının taşması nedeniyle
haritadan silinmiş ve İluh köyü Beşiri (Kobin) ilçesine
bağlanmıstır. Batman isminin nereden geldiği hakkinda
görüşler olmayıp, bir görüşe göre bugünkü Batman Çayının adı
1950'li yılların basında Iluh köyüne verilmiştir. Yaygın
olan görüşe göre de Iluh köyünün aşağı kısmında ilk deneme
kulesi kurulduğunda TPAO'nun tesislerinin bulunduğu bölgeye
bakmaktan gelen Batman adı verilmiştir.
1937 yılında bucak haline getirilen Iluh,
1940'lı yılların sonları ile 1950'li yılların başlarında
bölgede var olan petrol filizlerinin değerlendirilmesi
sonucunda Iluh bucağında her alanda büyük gelişme
sağlanmıstır. Bu gelişmeler üzerine 2 Eylül 1957 tarihinde
ilçe teşkilatı olarak kabul edilmiştir.
1955 genel nüfus sayımında Iluh nüfusunun
4713 olarak kaydedilmesiyle 2 Kasım 1955 yılında Belediye
teşkilatı kurulmuştur. 1990 yılına kadar çok hızlı bir
gelişme yaşayan Batman, 16 Mayıs 1990 tarih ve 3647 sayılı
kanunla Türkiye'nin 72. ili olma unvanına kavuşmuştur.
BATMAN'IN COĞRAFİ KONUMU
Batman ili 41 derece 10 dakika ve 41 derece
40 dakika doğu boylamları ile 38 derece 40 dakika ve 37
derece 50 dakika kuzey enlemleri arasında yer alır.
RAKIMI: 550 M.
BATMAN'IN KOMŞULARI:
Kuzeyde Muş - batıda Diyarbakır - doğuda
Bitlis ve Siirt - güneyde Mardin
YÜZEY ŞEKİLLERİ:
İlimizin kuzey ve kuzeydoğusu yüksek sarp ve
dağlık olup güneyi ise dağlık ve engebelidir.
DAĞLARI:
Sason Dağları ( Aydınlık Dağları ) : 2500 m.
Meleto 2967m.
Kuşaklı Dağı 1947m
Avcı Dağı 2121m.
Meydanok Tepesi 2042m.
Kortepe 2082m.
Raman Dağı 1288m.
AKARSULAR VE GÖLLER:
Dicle Nehri, Batman, Sason, Garzan ve Pisiyar
çayları ilimizin sınırları içinde geçmekte olan önemli
akarsulardır. Sason ve Sorkan çayları Batman Çayına;
Kozluk'un kuzeyindeki Aydınlık dağlarından doğan Pisiyar
Çayı ve diğer küçük dereler Garzan Çayını oluştururlar. Kulp
Çayı Sorkan ve Sason Çayları Batman Çayını oluştururlar.
Batman ve Garzan çayları Dicle'ye dökülürler. Ayrıca Gercüş
yöresinde Gürbüz ve Aydınlı Dereleri Dicle'ye dökülürler.
Batman Çayı: Batman ile Diyarbakır arasında
doğal bir sınır çizer ve 115 Km.lık kısmı Batman il sınırı
içinde akar.
Dicle Nehri: Dicle Nehri batıdan doğuya doğru
akarak Batman Çayı ile birleştiği yerde Diyarbakır il
sınırını bittikten sonra Batman il sınırları içinde akmağa
devam eder.
Garzan Çayı: Batman - Siirt illeri arasında
doğal sınır çizer. Garzan Çayı, Kozluk ilçesinin kuzeyindeki
Aydınlık Dağlarından doğan Pisiyar çayı ve diğer küçük
derelerden oluşur. İlimiz sınırları içindeki mesafesi
yaklaşık 60 km. olup, Beşiri ilçesi doğusunda Dicle Nehri
ile birleşir.
GÖLETLER: İlimiz sınırları içinde
Gercüş - Kırkat Göleti ile Kozluk Ceffan Göleti
bulunmaktadır.
Gercüş - Kırkat Göleti 1984 yılında DSİ
tarafından yapılmış olup sulama amaçlıdır Kozluk Ceffan
Göleti elektrik amaçlı yapılmıştır..
İKLİMİ: Karasal İklim. Bölgede |